VS 2020: Congresverkiezingen

Leestijd: 5 minuten

Wie winnen er op 3 november de verkiezingen voor het congres. Er zijn verkiezingen voor alle zetels in het Huis van Afgevaardigden en voor 35 zetels in de Senaat. Voor deze kandidaten spelen lokale en deelstaat issues vaak van belang bij het gekozen worden. Toch is in een presidentieel verkiezingsjaar de landelijke politiek vaak maatgevend. Een populaire presidentskandidaat kan bovendien in het voordeel werken. Amerikanen spreken over winnen op de coattails (de slippen van de jas) van de president.

Winnen op de slippen van de president

De overtuigende verkiezingswinst van een presidentskandidaat helpt de eigen partij vaak in de andere races voor het Congres Hoe groter de coattails van de president, hoe beter voor de kandidaten in de zogeheten down-ballot* races. Sinds 2018 hebben de Democraten 235 (van 435) zetels in het Huis. Republikeinen hebben in de Senaat 53 van de 100 zetels.

Als Trump wint is de verwachting dat de Senaat in Republikeinse handen blijft en dat de Democraten waarschijnlijk een meerderheid houden in het Huis. De winst in 2018 voor de Democraten is waarschijnlijk te groot om deze dit jaar ongedaan te maken. Wanneer Biden wint dan gaat de Senaat waarschijnlijk mee. In 4 staten lijken de Republikeinse kandidaten de race al verloren te hebben tenzij Trump onverwacht sterk presteert. Hun lot ligt dus in handen van de president.

Voor beide presidentskandidaten is een goede uitslag in Huis en Senaat van groot belang. Het land is zo gepolitiseerd dat samenwerking tussen Democraten en Republikeinen in het Congres de afgelopen jaren bijna tot stilstand is gekomen. Waar vroeger de kiezer samenwerking waardeerde, lijkt samenwerking nu vaak te worden afgestraft. Althans tot 2016 was dat het geval. Trump zorgt voor zoveel weerstand bij verschillende groepen kiezers dat gematigdheid en verbinden voor sommige kiezers buzzwords lijken te zijn geworden.

Lees ook:

Coattails of grassroots?

Een succesvolle campagne voor het presidentschap staat of valt met een goede grondcampagne en natuurlijk voldoende geld. Juist de organisatiegraad op de grond is vaak van doorslaggevend belang. Grassroots bewegingen helpen hierbij. Zij komen van onderaf op en zijn actief ongeacht of een politieke partij of kandidaat daarom heeft gevraagd. Het geeft in sterke mate de betrokkenheid van kiezers bij de komende verkiezingen aan. Vaak is er een goede samenwerking tussen deze grassroots vrijwilligers en de meer formele campagnes van de kandidaten.

Deze grassroots-activisten zijn met enige regelmaat het vliegwiel voor kandidaten die moeilijker van de grond lijken te komen. Kandidaten die zich verkiesbaar stellen in een regio waar er niet veel wordt verwacht van de uitkomst steunen hier ook vaak op. Beto O’Rourke in 2018 in Texas was zo’n kandidaat. In 2010 waren het de Tea Party-activisten die de Republikeinse partij aan een overwinning hielp bij de verkiezingen voor het Congres.

De coattails van een succesvolle president zijn belangrijk. Toch lijkt het soms ook dat coattails het effect zijn van een goede campagne op de grond. Een verkiezingswinst met overmacht (wave election) voor de president zorgt vaak ook voor winst van senaats- en huiskandidaten waarvan in eerste instantie niet verwacht werd dat zij zouden winnen.

Of is het andersom dat onverwacht goede campagnes van senaats- en huiskandidaten bijdragen aan een overweldigende overwinning van de president? Hoe dan ook, we zullen waarschijnlijk zien dat een grote winst van Biden zal zorgen voor groter aantal senaatszetels voor de Democraten dan bij een kleine winst.

Welke races zijn spannend?

Op dit moment hebben de Democraten een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden van 35 zetels. Als Trump wint dan zal de Democratische meerderheid waarschijnlijk net standhouden. Bij een overwinning van Biden is de verwachting dat de Democraten hun meerderheid mogelijk iets uitbreiden. Fivethirtyeight.com geeft een goed overzicht van de spannende races.

Voor de Senaat is het overzichtelijker maar wel spannender. Republikeinen hebben nu 53 en Democraten 47 zetels. De senaat wordt in 3 delen gekozen. In 2020 zijn er verkiezingen voor 33 klasse 2 senaatszetels en 2 speciale verkiezingen in Arizona en Georgia.

De Democraat die zeer waarschijnlijk zijn zetel verliest is Doug Jones uit Alabama. Alabama is een zeer conservatieve staat en Jones won in 2018 de speciale verkiezingen vooral dankzij een zeer controversiële Republikeinse kandidaat. Een andere en onverwacht spannende race voor de Democraten is Gary Peters in Michigan. Hij neemt het op tegen John James, een zwarte Republikein.

Republikeinen op achterstand in de Senaat

Voor de Republikeinen ziet het veld er minder rooskleurig uit: de senatoren uit Arizona, Colorado, Maine en North Carolina maken de meeste kans hun zetel te verliezen. Verliezen zij alle 4 hun zetel en verliezen de Democraten de race in Alabama dan is het 50 tegen 50 zetels. De vice-president brengt dan de beslissende stem uit.

In de peilingen staan echter meer Republikeinse kandidaten voor de Senaat er slechter voor dan hun Democratische tegenstrever of zij hebben onverwacht slechts een nipte voorsprong. Dat geldt voor Joni Ernst uit Iowa, David Purdue uit Georgia, John Cornyn uit Texas, Steve Daines in Montana en Dan Sullivan in Alaska.

Opvallend is de spannende race voor Lindsey Graham uit het oer-conservatieve South Carolina. Graham was in eerste instantie een criticaster van Trump en veranderde in een van zijn grootste supporters. Als voorzitter van de juridische commissie baande hij de weg voor de controversiële benoeming van de conservatieve opperrechter Amy Coney Barret slechts 8 dagen voor de verkiezingen. De verkiezing tussen Graham en Jaime Harrison, een zwarte Democraat, zou bij verlies van de eerste betekenen dat South Carolina 2 zwarte senatoren heeft. Een unicum voor de Verenigde Staten maar buitengewoon voor de staat die de 1e schoten loste in de Amerikaanse burgeroorlog.

Lame duck of krachtige president?

Krijgt de volgende president van de Verenigde Staten een duidelijk mandaat van de kiezer of blijft de macht in Washington D.C. verdeeld tussen de Democraten en de Republikeinen? De uitkomst van de verkiezingen voor het Congres zullen bijdragen aan krachtige president die veel voor elkaar krijgt of een lame duck (tamme eend) die voor ieder voorstel zal moeten knokken in het Congres zoals Obama dat 6 van de 8 jaar moest doen. Daarom zijn deze verkiezingen op zoveel terreinen spannend en interessant om te volgen: voor het presidentschap en niet in de laatste plaats voor het Congres.

*Down ballot betekent letterlijk onderaan het stembiljet. In dit geval onder de president. Zie voorbeeld.

Stembiljet uit New Hampshire (2016)

Terug naar boven
%d bloggers liken dit: