De tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten zijn extra spannend dit jaar. Veel Amerikaanse kiezers zijn ontevreden. Niet alleen over de president, maar vooral ook over de Republikeinse politici. Ondanks hun meerderheid in zowel Huis van Afgevaardigden en Senaat bieden zij Trump geen weerstand en sturen zij hem niet bij terwijl brandstofprijzen omhoog zijn geschoten, boodschappen duur zijn en de weinig succesvolle oorlog met Iran voortsleept. De vraag is: kost de impopulaire Trump de Republikeinen het Congres?
Geen enkele zittende president was vlak voor de midterms zo impopulair als Trump. Nu is de huidige president in weinig opzichten vergelijkbaar met zijn voorgangers. Waar eerdere presidenten allang zouden zijn gestruikeld, bleef Trump overeind. Zijn minachting voor de democratie, de openlijke corruptie en zijn volslagen onnavolgbare beleid waren tot nu toe geen reden voor zijn eigen kiezers om hem in de steek te laten. Daar lijkt nu voorzichtig verandering in te komen. Wat betekent dit voor de kiezer in het geheel en zorgt deze voor een aardverschuiving?
Verlies partij van president
Zal het de Democraten lukken om de onvrede te benutten en kiezers te overtuigen om op hen te stemmen? Met verkiezingen voor alle 435 Huiszetels en 35 van de 100 Senaatszetels ruiken de Democraten hun kans om in beide kamers van het Congres de meerderheid te behalen. Vol vertrouwen ging de partij de campagne in, wetende dat zetelverlies voor de partij van de president bij de midterms eerder regel is dan uitzondering.
Uit opiniepeilingen blijkt dat kiezers vooral een politieke koerswijziging willen en tegen de Republikeinse almacht in Washington DC zijn. Het antwoord op de vraag aan Amerikaanse kiezers of ze bij deze verkiezingen, ongeacht de kandidaat ter plekke, voorkeur hebben voor een Democraat of Republikein zal de Democraten hoopvol stemmen. Aan de vooravond van de verkiezingen zegt 52,4% Democraat te willen stemmen en 43,6% Republikein; eind januari was dit nog 41,9 en 44,2 procent respectievelijk. Toch zijn dit soort algemene peilingen slechts richtinggevend. Iedere staat en elke verkiezingsrace heeft zijn eigen dynamiek.
Blauwe golf of kleine verschuiving?
Zelfs met de ongebruikelijke tussentijdse herindeling van kiesdistricten zodat deze gemakkelijker voor Republikeinen te winnen zouden zijn, is de kans dat de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden een meerderheid behouden minimaal. Hun meerderheid van 3 zetels zijn ze kwijt! Hoe groot de meerderheid voor de Democraten wordt, dat moet blijken.
Voor de senaat is het spannender: de Democraten hebben nu 47 zetels en de Republikeinen 53. Aan het begin van het jaar leken de Democratische zetels in Michigan, Minnesota, New Hampshire en Georgia nog spannende races. Van deze staten kan alleen Michigan misschien nog spannend worden. Mochten de Democraten deze zetels behouden dan moeten zij nog 4 zetels winnen voor een meerderheid.
Pittige strijd senaat in onverwachte staten
In 2026 blijken onverwacht veel senaatsraces spannend te zijn. Iedere verkiezing zijn er altijd wel een of twee onverwachte races, maar dit jaar zijn zowel de schaal waarop en als staten waarin bijzonder te noemen. Republikeinen verdedigen met moeite (en veel geld) zetels in staten die in 2024 nog massaal op Trump stemden en waar de laatste Democratische senatoren in een ver verleden werden gekozen.
Als de peilingen kloppen dan wordt het spannend in de battleground states Iowa, Maine, Michigan, Ohio, Georgia en New Hampshire waar de Democraten aan de winnende hand lijken. Interessanter wordt het in de staten waar de Republikeinen geen echte strijd verwachtten maar waar de Democraten volgens de peilingen nek-aan-nek gaan of zelfs op voorsprong staan: Alaska, Texas, Kansas, Nebraska, South Carolina en zelfs Mississippi! Alaska, Texas en Kansas zijn van deze staten het meest kansrijke voor de Democraten. Texas koos voor het laatst in 1988 een Democraat als senator en in Kansas in 1932.
Mocht in Mississippi de zittende Republikein verliezen, wat ik niet verwacht, dan is Scott Colom de eerste Democratische senator sinds 1982. Hij is dan ook de eerste zwarte senator voor die staat sinds Blanche Bruce zijn zetel verloor in 1881. Mocht Colom in Mississippi onverwachts toch winnen dan wordt het zeker een historische avond.
Hoe het ook zij, het wordt een spannende verkiezingsavond die het waard is om voor op te blijven. Gedurende de avond of in de dagen erna weten we het antwoord op de vraag: kost de impopulaire Trump de Republikeinen het Congres?
Foto: Andy Feliciotti
Lees ook eerdere artikelen over de verkiezingen in de Verenigde Staten.