VS 2020: spannende verkiezingen in swing states

Leestijd: 4 minuten

Het worden spannende verkiezingen in de VS. Beide partijen praten over de belangrijkste verkiezingen ooit. Nou werd dat in 2016 ook al gezegd, maar de Verenigde Staten lijken nu nog meer gepolariseerd. Door corona, grootschalig banenverlies en de aanhoudende onrust rond black-lives-matter-protesten zijn er dit jaar weinig twijfelende kiezers. Verder lijkt de opkomst dit jaar mogelijk de hoogste sinds 1908 te worden. Post- en vroegstemmers breken nu al alle records.

Moeten we nu op 3 november voor alle staten tot diep in de nacht opblijven? Nee hoor, voor veel staten is al duidelijk wie er gaat winnen. Wyoming, Idaho en Utah zijn bijna zeker voor Trump. Californië, New York en Vermont zullen in meerderheid op Biden stemmen. Van de 50 staten zijn dit jaar ongeveer 13 staten swing states, staten waarbij in de peilingen beide kandidaten maximaal 5 procentpunt uit elkaar liggen. In deze staten stemt de meerderheid de ene keer Republikeins en dan weer Democratisch.

In sommige verkiezingsjaren zijn er ook onverwachte uitslagen. Dit jaar zijn Texas, Georgia en Arizona spannender dan in de afgelopen decennia. Echt verrassend wordt het als Montana, Alaska of Kansas de Democratische kandidaat steunt. De peilingen verwachten daar geen winst voor Biden. Toch lijkt het ook in deze staten minder saai te worden dankzij de spannende nek-aan-nek verkiezingen voor de senaatszetels daar.

1 land: 50 staten

Amerikanen kiezen de president in 50 staten (en de hoofdstad) en niet als 1 land. Dit is enigszins vergelijkbaar met hoe we, door middel van 27 losse verkiezingen, het Europees Parlement kiezen. Clinton kreeg in 2016 landelijk dan wel de meeste stemmen (popular vote) bij de verkiezingen, zij verloor het van Trump in het Electoral College.

Dit kiescollege van 538 kiesmannen uit 50 staten (en de hoofdstad) stemt uiteindelijk voor de president. De stemverhouding tussen de verschillende staten is in dit college geregeld. De meeste Amerikaanse staten hebben een winner-takes-all-systeem: de kandidaat met de meeste stemmen krijgt alle kiesmannen. Uitzonderingen hierop zijn Maine en Nebraska. Zij verdelen deze per gewonnen kiesdistrict en 2 kiesmannen voor de kandidaat met de meeste stemmen in de staat.

Bij het opstellen van de Amerikaanse grondwet in 1787 speelde vooral het verdelingsvraagstuk tussen de staten een belangrijke rol. Aan de wijze waarop de staten de verkiezing van de president organiseren besteedden de opstellers minder aandacht. Nog steeds zijn de staten zelf verantwoordelijk voor het organiseren van alle federale verkiezingen. Hierdoor verschilt het van staat tot staat welke voorschriften er gelden voor stemmen per post of vroeg stemmen. Colorado en Utah bijvoorbeeld kennen alleen verkiezingen per post. In Texas daarentegen is stemmen via de post alleen bij uitzondering toegestaan (en corona is geen reden).

Hoe swingend zijn de swing states?

Sommige staten zijn al decennia lang een swing state en sommige zijn het af en toe. Ohio en Missouri waren jaren lang de graadmeter van de landelijke opinie. Wel zijn beide staten de laatste jaren meer Republikeins geworden. Missouri heeft bijvoorbeeld sinds 1996 geen Democraat meer gesteund. Ohio heeft het vaker bij het rechte eind: sinds 1916 stemde de staat slechts 2 keer niet op de winnaar. Bovendien heeft nog nooit een Republikein de presidentsverkiezingen gewonnen zonder Ohio.

Texas is de afgelopen jaren nooit een swing state geweest. De staat steunde in 1976 voor het laatst een Democraat (Jimmy Carter). Toch staat Trump deze verkiezingen in de meeste peilingen slechts enkele procentpunten voor op Biden. Dat heeft ongetwijfeld te maken met het presidentschap van Trump. Een andere factor is de veranderende samenstelling van de Texaanse bevolking.

In de afgelopen jaren zijn de grote steden en de suburbs (voorsteden) diverser geworden. Onder meer door een grote instroom van mensen uit Californië die in de technische en ICT-industrie werken. Een groeiend aantal latino’s en Aziatische Amerikanen zorgen voornamelijk voor de toename in Democratische stemmers.

Bijna 40 procent van de Texanen is latino. Hoewel deze groep in iets mindere mate dan zwarte kiezers op de Democraten stemt, kiest tweederde tot driekwart een Democraat. Het zijn deze kiezers waardoor de Republikeinen aan terrein verliezen en waarom Texas dit jaar een swing state lijkt te zijn. Voor Georgia, North Carolina en Arizona geldt deze verandering in bevolkingsopbouw in gelijke mate. Ook in deze swing states zullen het spannende verkiezingen worden.

Swing states (zandkleurig) 2020 van west naar oost: Nevada, Arizona, Texas, Nebraska 2e kiesdistrict, Minnesota, Iowa, Wisconsin, Michigan, Florida, Georgia, Ohio, North Carolina, New Hampshire en Maine 2e kiesdistrict.

Lees ook:

Doorslaggevende staten

Waar moeten we op de uitslagenavond op letten? Sommige swing states kondigen de mogelijke verkiezingswinst aan van Trump of Biden. Dat zijn de snel tellende staten die gewend zijn aan poststemmen zoals North Carolina, Georgia, Florida en Texas. Zoals het er nu uitziet, rekening houdend met de peilingen, zijn er 2 mogelijkheden. Trump wint ongeveer dezelfde staten die hij in 2016 won of Biden wint met enige overmacht.

Laten we beginnen met de herverkiezing van Trump. Wat zijn de signalen dat Trump mogelijk gaat winnen? Trump moet sommige staten winnen om een herverkiezing mogelijk te maken. Daarvoor heeft hij zoals het er nu uitziet minder verschillende mogelijkheden dan Biden. Trump moet tenminste Pennsylvania, Michigan of Wisconsin winnen voor een meerderheid in het kiescollege. De verwachting is alleen niet dat deze staten snel een uitslag zullen bekendmaken. Het is zelfs aannemelijk dat dit niet op de avond zelf gebeurt, maar in de dagen erna pas.

Hoe kunnen we dan wel zien of Trump mogelijk wint? Daarvoor zijn 2 staten van belang: North Carolina en Florida. Beide stemden vorige keer op Trump. Wanneer blijkt dat een van deze staten in meerderheid op Biden zal stemmen dan wordt het pad voor Trump naar herverkiezing lastig. Houdt Trump in Florida of North Carolina stand dan heeft ie nog een behoorlijke kans.

Zo niet dan lijkt het dat Biden de volgende bewoner zal zijn van het Witte Huis. Kortom het blijven, mogelijk tot de laatste stemmen zijn geteld, spannende verkiezingen en dat is te danken aan de swing states.

Terug naar boven
%d bloggers liken dit: